Gehoorbescherming: kleine aanpassing, een groot verschil
Geluid maakt een vast onderdeel uit van ons dagelijks leven. Van muziek en verkeer tot evenementen en koptelefoons: we worden voortdurend blootgesteld aan verschillende geluidsniveaus. Maar niet elk geluid is zonder risico voor het gehoor, en schade ontstaat vaak geleidelijk zonder dat we het meteen merken.
Wanneer wordt geluid schadelijk?
De schadelijkheid van geluid hangt af van verschillende factoren:
Het volume of de intensiteit
De duur van de blootstelling
De toonhoogte van het geluid
De individuele gevoeligheid
De aanwezigheid van rustpauzes
Dit betekent dat geluid niet per se zeer luid hoeft te zijn om schadelijk te zijn. Ook geluiden die als 'matig luid' worden beschouwd kunnen schadelijk zijn als de duur, toonhoogte of het gebrek aan rustpauzes de haarcellen te veel belasten.
Lawaaischade treft vooral de uitwendige haarcellen van het binnenoor. Deze cellen versterken en verfijnen de verwerking van geluid, terwijl de inwendige haarcellen de geluidssignalen doorgeven aan de gehoorzenuw. Bij overbelasting kunnen deze structuren tijdelijk of permanent beschadigd raken.
Tijdelijke schade uit zich vaak in een doffer gehoor en/of oorsuizen na blootstelling aan lawaai. Bij herhaalde of zware belasting kan dit blijvend worden, met gehoorverlies en/of tinnitus als gevolg.
Gehoorbescherming in de praktijk
Gehoorbescherming wordt vaak vermeden omdat gedacht wordt dat gesprekken moeilijker te volgen zullen zijn of dat muziek minder goed zal klinken. Er is echter veel variatie per type gehoorbescherming in hoeverre spraak verstaanbaar blijft en de muziekklank behouden wordt.
Goede gehoorbescherming vermindert het geluidsniveau zonder spraakverstaan of muziekbeleving onnodig te verstoren. Afhankelijk van het type muziek en de persoonlijke noden kan de demping gericht worden aangepast, zodat bescherming en beleving in balans blijven.
Het juiste dempingsniveau kiezen
Het kiezen van het juiste dempingsniveau is belangrijk. Niet te weinig, maar zeker ook niet te veel.
Een veelgehoorde reden om geen gehoorbescherming te dragen, is dat het verstaan van andere mensen moeilijker wordt. Als de demping te hoog is, wordt verstaan inderdaad lastiger en wordt de bescherming vaak uitgedaan. Hierdoor kan het beschermend effect verloren gaan en kan de totale geluidsblootstelling toch nog in de schadelijke niveaus terechtkomen.
Bij op maat gemaakte gehoorbescherming kan de demping exact afgestemd worden op de behoeften van communicatie. Zo blijft communicatie mogelijk, terwijl het gehoor beschermd blijft.
In de praktijk kiest men best de hoogste demping die comfortabel blijft zonder dat de gehoorbescherming vaak moet worden uitgedaan. Wanneer dit wel nodig is, is een iets lagere demping vaak de betere keuze.
Bij universele gehoorbescherming zijn de mogelijkheden om de demping aan te passen beperkter en hangt het dempingsniveau bovendien sterk samen met hoe goed de gehoorbescherming werd geplaatst.
Het belang van gehoorbescherming
In een steeds luidere wereld wordt gehoorbescherming steeds belangrijker. Nog te vaak krijgt de impact van gehoorverlies pas aandacht wanneer het verlies onomkeerbaar is. Door tijdig in te grijpen, kan veel schade worden voorkomen.